چرا اینقدر این bun چیز خوبیه؟
احتمالا این روزها اسم Bun رو بیشتر از قبل شنیدید.
یه JavaScript runtime جدید؟
یه جایگزین برای Node.js؟
یه package manager سریع؟
یا همون چیزیه که قراره بالاخره node_modules رو نجات بده؟ :)
راستش من خودم اول Bun رو بیشتر با این جمله می‌شناختم:
Bun یه runtime خیلی سریعه.
ولی هرچی بیشتر باهاش کار کنیم، می‌بینیم داستان فقط سرعت نیست.
Bun داره یک ایده نسبتاً ساده رو دنبال می‌کنه:
چرا برای ساختن و اجرای یک پروژه JavaScript/TypeScript باید این همه ابزار مختلف رو کنار هم بذاریم؟
برای همین runtime، package manager، bundler و test runner رو کنار هم آورده.
در دسامبر ۲۰۲۵، Anthropic رسماً اعلام کرد که Bun رو خریداری کرده؛ آن هم در شرایطی که Claude Code تنها شش ماه بعد از عمومی شدن به یک میلیارد دلار درآمد رسیده بود. خود Anthropic گفته Bun در scale کردن زیرساخت Claude Code نقش مهمی داشته.
پس خب...
اصلا چرا اینقدر این Bun چیز خوبیه؟
بیاید از اول ببینیم چه مشکلی رو می‌خواد حل کنه.
قبل از Bun چه داشتیم؟
بیاید یه پروژه معمولی TypeScript رو در نظر بگیریم.
برای اینکه فقط بتونیم پروژه رو توسعه بدیم، ممکنه این ابزارها رو کنار هم داشته باشیم:
Node.js
├── npm / pnpm / yarn
├── TypeScript
├── tsx / ts-node
├── Jest / Vitest
├── Vite / esbuild / webpack
└── کلی ابزار دیگه
و نکته اینجاست که هیچ‌کدوم از این ابزارها بد نیستن.
اتفاقاً خیلی‌هاشون فوق‌العاده‌ان.
pnpm برای dependency management و monorepo خیلی خوبه.
Vitest برای testing فوق‌العاده است.
Vite و esbuild کار خودشون رو خیلی خوب انجام میدن.
Node.js هم سال‌هاست یکی از پایه‌های اصلی ecosystem جاوااسکریپته.
مشکل از جایی شروع میشه که تعداد این ابزارها زیاد میشه.
مثلاً یک developer جدید وارد پروژه میشه و باید بدونه:
- برای نصب dependency چی داریم؟
- برای اجرای TypeScript چی؟
- برای test چی؟
- برای build چی؟
- برای monorepo چی؟
- برای CI چی؟
و هرکدوم هم configuration و رفتار خودشون رو دارن.
اینجاست که Bun یه سوال ساده می‌پرسه:
خب چرا بخش زیادی از اینها رو خود runtime انجام نده؟
Bun دقیقاً چیه؟
اگر خیلی خلاصه بخوام بگم:
Bun
├── Runtime: bun run
├── Package Manager: bun install
└── Tooling: bun test, bun build
Bun خودش رو به عنوان یک toolkit یکپارچه برای JavaScript و TypeScript معرفی می‌کنه که runtime، package manager، bundler و test runner رو کنار هم قرار داده. خود Anthropic هم بعد از خریدش دقیقاً به همین چهار بخش اشاره کرده.
مثلاً:
bun install
برای dependencyها.
bun run dev
برای اجرای script.
bun test
برای test.
و:
bun build
برای build.
همه با یک ابزار.
Bun فقط npm سریع‌تر نیست
این شاید اولین چیزی باشه که باید درباره Bun درست کنیم.
اگر Bun رو اینطوری ببینیم:
npm → Bun → سریع‌تر
بخش مهمی از داستان رو از دست دادیم.
Bun فقط package manager نیست.
قرار نیست فقط بگه:
من همون کاری که npm می‌کنه رو سریع‌تر انجام میدم.
Bun می‌خواد بخش بیشتری از toolchain رو خودش در اختیار داشته باشه.
در یک پروژه معمولی ممکنه این داشته باشیم:
Node + npm/pnpm + tsx + Vitest + esbuild
ولی Bun تلاش می‌کنه workflow رو بیشتر به این نزدیک کنه:
Bun
├── install
├── run
├── test
└── build
و به نظرم همین یکپارچه بودن یکی از جذاب‌ترین قسمت‌های Bunه.
چرا این یکپارچگی مهمه؟
ممکنه بگیم:
خب من الان همه این ابزارها رو بلدم. چه مشکلیه؟
برای یک پروژه کوچک شاید واقعاً مشکل خاصی نباشه.
ولی هرچی پروژه بزرگ‌تر بشه، مسئله فقط تعداد commandهایی که بلدیم نیست.
مسئله اینه که این ابزارها باید با هم کار کنن.
مثلاً:
package manager → dependencies → TypeScript → test runner → bundler → runtime
هر قسمت یک boundary جداست.
و هر boundary می‌تونه configuration، compatibility و رفتار خودش رو داشته باشه.
Bun می‌خواد تعداد این boundaryها رو کمتر کنه.
خب، سرعتش چی؟
اینجا می‌رسیم به چیزی که Bun باهاش معروف شد: سرعت.
Bun از JavaScriptCore استفاده می‌کنه؛ همون JavaScript engineای که در اکوسیستم WebKit استفاده میشه.
در مقابل، Node.js از V8 استفاده می‌کنه.
Node.js → V8
Bun → JavaScriptCore
این تفاوت روی بعضی workloadها می‌تونه تاثیر قابل توجهی داشته باشه.
خصوصاً در چیزهایی مثل:
- startup
- package installation
- scripting
- tooling
- بعضی workloadهای I/O
اما اینجا باید یکم مواظب باشیم جو الکی ندیم!
اینکه Bun سریع‌تره، به این معنی نیست که:
application شما همیشه سریع‌تر میشه.
اگر application شما بیشتر زمانش رو اینجا می‌گذرونه:
Application → Database → Network → External API
ممکنه سریع‌تر شدن runtime تاثیر خیلی زیادی روی latency واقعی application نداشته باشه.
پس benchmark خوبه.
ولی benchmark workload واقعی خودمون بهتره. یعنی bottleneck کار خودمون رو دربیاریم.
مثلاً این مقاله https://dev.to/rayenmabrouk/why-we-ditched-node-for-bun-in-2026-and-why-you-should-too-48kg، تجربه یک تیم از مهاجرت Node به Bun رو توضیح میده و ادعا می‌کنه که در workload خودشون execution duration حدود ۳۵٪ کم شده و CI هم از حدود ۳۰ دقیقه به کمتر از ۵ دقیقه رسیده.
ولی این اعداد رو نباید به‌عنوان یک قانون کلی در نظر گرفت.
اینها نتیجه تجربه یک تیم روی workload خودشونه.
و این تفاوت خیلی مهمه.
جایی که سرعت واقعاً مهم میشه: CI
فرض کنید یک monorepo بزرگ دارید.
هر بار CI اجرا میشه:
checkout → install dependencies → test → build → deploy
اگر install dependency چند دقیقه طول بکشه و این pipeline صدها یا هزاران بار اجرا بشه، همین چند دقیقه تبدیل به زمان و هزینه واقعی میشه.
نه فقط هزینه سرور.
زمان developer هم هزینه است.
اگر هر بار برای یک تغییر کوچک مجبور باشیم چند دقیقه منتظر CI بمونیم، این زمان در طول سال خیلی زیاد میشه.
اینجاست که package manager سریع دیگه فقط یک benchmark جذاب نیست.
bun install
احتمالاً ساده‌ترین جایی که می‌تونید Bun رو امتحان کنید همینجاست:
bun install
Bun lockfile خودش رو هم داره: bun.lock
و برای CI می‌تونیم از حالت frozen استفاده کنیم:
bun install --frozen-lockfile
اینجا یک نکته مهم وجود داره:
سرعت به تنهایی کافی نیست.
ما در CI می‌خوایم installation reproducible باشه.
یعنی چیزی که امروز نصب می‌کنیم، فردا هم دقیقاً همون dependency graph رو بده.
پس هم Speed و هم Reproducibility مهمن.
یک چیز جالب‌تر: Monorepo
حالا اگر پروژه ما monorepo باشه، داستان جذاب‌تر میشه.
مثلاً:
company/
├── apps/
│ ├── web/
│ └── admin/
├── packages/
│ ├── ui/
│ ├── config/
│ └── utils/
└── package.json
اینجا دیگه فقط نصب package مطرح نیست.
ما یک dependency graph داریم:
web → ui → react
admin → ui → react
package manager باید این dependency graph رو درست مدیریت کنه.
Bun از workspaceها پشتیبانی می‌کنه و می‌تونه packageهای مختلف repository رو به عنوان یک workspace مدیریت کنه.
مثلاً:
{
"private": true,
"workspaces": [
"apps/*",
"packages/*"
]
}
Phantom Dependency چیه؟
اینجا به یک مشکل جالب در monorepo می‌رسیم.
فرض کنید:
package-a → package-b → lodash
ولی package-a خودش lodash رو در package.json تعریف نکرده.
اگر lodash به خاطر hoisting در جایی قابل دسترس باشه، ممکنه همه چیز کاملاً کار کنه.
تا یک روز:
یک dependency تغییر می‌کند → hoisting تغییر می‌کند → lodash دیگر در دسترس نیست → 💥
و بعد:
Cannot find module 'lodash'
:)
این همون چیزیه که بهش phantom dependency می‌گیم.
Bun برای این هم isolated install داره
Bun امکان isolated installs رو ارائه میده.
مثلاً:
bun install --linker isolated
در این مدل، packageها فقط باید به dependencyهایی که خودشون اعلام کردن دسترسی داشته باشن.
این باعث میشه dependency boundaryها واضح‌تر بشن و phantom dependencyها زودتر خودشون رو نشون بدن.
این موضوع مخصوصاً در monorepoهای بزرگ مهمه.
و اینجا Bun دیگه فقط درباره speed صحبت نمی‌کنه.
داره درباره درستی dependency graph هم صحبت می‌کنه.
انتخاب package manager: یه نگاه ساده
چیزی که به نظرم باید یاد بگیریم این نیست که:
Bun = winner
بلکه اینه:
npm → سادگی و compatibility
pnpm → dependency discipline + monorepo
Bun → speed + unified tooling
البته این یک خلاصه خیلی ساده‌شده است.
هیچ package managerای برای همه پروژه‌ها بهترین نیست.
انتخاب workspace manager باید بر اساس محدودیت‌های واقعی تیم و پروژه باشه، نه صرفاً benchmark speed.
TypeScript بدون دردسر
یکی از چیزهای ساده ولی دوست‌داشتنی Bun اینه که TypeScript رو مستقیماً اجرا می‌کنه.
مثلاً:
type User = {
name: string;
age: number;
};
const user: User = {
name: "Farshid",
age: 33,
};
console.log(user);
و:
bun run index.ts
تمام.
برای یک script کوچک دیگه لازم نیست حتماً یک ابزار جدا برای اجرای TypeScript داشته باشیم.
ولی یک نکته مهم:
اجرای TypeScript با type checking فرق داره.
یعنی Bun جای tsc --noEmit رو لزوماً نمی‌گیره.
پس کاملاً طبیعی می‌تونه workflow این شکلی باشه:
{
"scripts": {
"dev": "bun run src/index.ts",
"typecheck": "tsc --noEmit",
"test": "bun test"
}
}
Bun قرار نیست به زور همه ابزارهای قبلی رو حذف کنه.
هدف اینه که برای خیلی از کارهای معمول، ابزار اضافه کمتری لازم داشته باشیم.
bun test
برای test هم Bun ابزار خودش رو داره:
bun test
مثلاً:
import { expect, test } from "bun:test";
test("addition works", () => {
expect(1 + 2).toBe(3);
});
این API برای کسی که با Jest کار کرده باشه خیلی غریبه نیست.
اما باز هم قرار نیست بگیم:
پس Vitest دیگه لازم نیست.
اگر پروژه شما شدیداً به ecosystem مربوط به Vite و Vitest وابسته است، migration ممکنه اصلاً ارزشش رو نداشته باشه.
اما برای یک پروژه جدید یا یک utility ساده، اینکه test runner داخل runtime وجود داشته باشه خیلی جذابه.
bun build
Bun bundler خودش رو هم داره:
bun build ./src/index.ts --outdir ./dist
پس دوباره به همون تصویر قبلی می‌رسیم:
Install → Develop → Test → Build → Run
و همه اینها می‌تونن با یک toolchain انجام بشن.
اما یک سوال مهم‌تر: سازگاری با Node.js
تا اینجا ممکنه بگید:
خب Bun خوبه، سریع هم هست. ولی چرا باید Node رو عوض کنیم؟
این سوال کاملاً منطقیه.
چون Node.js یک ecosystem فوق‌العاده بزرگ داره.
و اگر Bun قرار باشه واقعاً جدی گرفته بشه، باید بتونه با همین ecosystem کار کنه.
اینجاست که می‌رسیم به یکی از مهم‌ترین قسمت‌های Bun: Node.js Compatibility.
Bun خودش صراحتاً میگه که به سمت 100% Node.js API compatibility حرکت می‌کنه.
حتی میگه اگر یک package روی Node کار کنه ولی روی Bun کار نکنه، از دید تیم Bun این یک bug محسوب میشه و باید برطرف بشه.
برای رسیدن به این هدف، Bun قبل از هر release هزاران تست از Node.js test suite رو اجرا می‌کنه. صفحه compatibility فعلی Bun هم وضعیت APIهای Node را برای نسخه‌های مختلف به‌صورت جزئی نمایش می‌دهد.
این خیلی مهمه.
چون یعنی Bun نمی‌خواد یک ecosystem کاملاً جدا بسازه و بگه:
از امروز همه packageها رو دوباره بنویسید.
برعکس.
هدف اینه:
Node ecosystem → Bun runtime → کمترین migration ممکن
ولی compatibility یعنی چی؟
اینجا باید یک نکته رو خیلی جدی بگیریم.
وقتی می‌گیم:
Bun با Node سازگاره.
نباید برداشت کنیم:
Bun دقیقاً Node است.
نه.
Bun یک runtime جداست.
و بعضی APIها هنوز:
🟢 Fully implemented
🟡 Partially implemented
🔴 Not implemented
هستن.
مثلاً در مستندات فعلی Bun:
node:fsبه‌عنوان fully implemented علامت خورده، با چند تفاوت جزئی.node:httpهم fully implemented است، ولی تفاوت‌هایی در بعضی optionها و رفتارهای server دارد.node:httpsهنوز بعضی قابلیت‌ها را ندارد.node:async_hooksفقط بخشی از API را پیاده‌سازی کرده.node:moduleچند API و hook مهم را ندارد.node:v8طبیعتاً تفاوت‌هایی دارد، چون Bun از JavaScriptCore استفاده می‌کند.node:seaاصلاً پیاده‌سازی نشده و Bun پیشنهاد می‌کند برای single-file executable ازbun build --compileاستفاده شود.
یعنی compatibility واقعاً خوبه.
ولی هنوز:
Bun ≠ Node
و این تفاوت مخصوصاً برای پروژه‌های enterprise مهمه.
چرا بعضی Node APIها سختن؟
چون Bun قرار نیست Node رو clone کنه.
مثلاً Node از V8 استفاده می‌کنه.
Bun از JavaScriptCore استفاده می‌کنه.
پس بعضی چیزهایی که مستقیماً به internals موتور V8 یا behaviorهای خاص Node وابسته‌اند، طبیعتاً نمی‌تونن فقط با یک wrapper ساده پیاده‌سازی بشن.
برای مثال در node:v8، بعضی APIها به دلیل تفاوت موتور JavaScriptCore با V8 رفتار متفاوتی دارند یا اصلاً وجود ندارند.
پس اگر application شما heavily به Node internals وابسته باشه، باید قبل از migration تست کنید.
پس Bun چقدر با Node سازگاره؟
جواب درست این نیست که بگیم:
95٪.
یا:
100٪.
چون compatibility یک عدد واحد نیست.
ممکنه package A کاملاً کار کنه، ولی package B به یک API خاص Node وابسته باشه و مشکل داشته باشه.
خود Bun هم به‌جای یک درصد کلی، جدول compatibility برای APIهای مختلف ارائه می‌کنه.
و این خیلی بهتره.
چون در نهایت چیزی که برای ما مهمه این نیست که:
Bun = 98% compatible
بلکه:
آیا dependencyهای پروژه من روی Bun کار می‌کنن یا نه؟
native dependencyها چی؟
اینجا یکی از جاهایی هست که باید بیشتر حواسمون باشه.
اگر dependencyهایی داشته باشیم که native addon دارن، باید compatibility رو بررسی کنیم.
مثلاً packageهایی که به اینها وابسته هستن:
- Node-API
- native bindings
- C/C++
- system libraries
Bun برای Node-API و native integration هم support داره، ولی باز هم اینجا migration بدون تست کار درستی نیست.
چون شما دیگه فقط JavaScript اجرا نمی‌کنید.
دارید با یک implementation متفاوت از runtime و native layer کار می‌کنید.
یک نکته جالب درباره Bun
Bun تلاش می‌کنه این compatibility رو فقط روی کاغذ نگه نداره.
خود مستنداتش میگه که قبل از هر release، هزاران تست Node.js رو اجرا می‌کنه.
این یعنی compatibility یک checkbox نیست.
یک پروژه ongoingه.
و به نظرم همین یکی از دلایلیه که Bun امروز نسبت به چند سال قبل خیلی جدی‌تر شده.
حالا یک اتفاق خیلی جالب افتاده...
تا اینجا شاید هنوز بگید:
خب، همه اینها خوبه. ولی چرا Bun اینقدر سر زبون‌ها افتاده؟
اینجاست که داستان جالب میشه.
Anthropic Bun رو خرید.
رسماً.
در دسامبر ۲۰۲۵، Anthropic اعلام کرد که Bun رو خریداری کرده تا توسعه Claude Code و زیرساخت نسل بعدی software engineering رو سریع‌تر کنه.
و دلیلش فقط این نبود که:
Bun سریع است.
Anthropic صراحتاً گفته Bun در scale کردن زیرساخت Claude Code نقش مهمی داشته.
Claude Code هم در نوامبر ۲۰۲۵، تنها شش ماه بعد از عمومی شدن، به $1 billion run-rate revenue رسید.
چرا Claude Code به Bun احتیاج داره؟
اینجا به نظرم داستان حتی جالب‌تر میشه.
وقتی یک developer کار می‌کنه، ممکنه در طول یک ساعت چند بار این کارها رو انجام بده:
- install
- run
- test
- build
- lint
- git
حالا یک AI coding agent رو تصور کنید.
Agent ممکنه در مدت کوتاه بارها:
- command اجرا کنه
- package نصب کنه
- test اجرا کنه
- build بگیره
- repository رو تغییر بده
- دوباره test کنه
یعنی وقتی:
AI agent خودش تبدیل به developer میشه
performance toolchain اهمیت خیلی بیشتری پیدا می‌کنه.
دیگه فقط مسئله این نیست که:
من به عنوان developer دو ثانیه کمتر منتظر می‌مونم.
ممکنه یک agent در طول یک task ده‌ها یا صدها command اجرا کنه.
پس اینها می‌تونن مستقیماً روی سرعت کل سیستم تاثیر بذارن:
- Runtime performance
- Package installation
- Startup time
- Tooling
Anthropic هم دقیقاً Bun رو در همین context معرفی کرده و گفته Bun به زیرساخت Claude Code کمک کرده و همکاری این دو تیم حتی به launch قابلیت‌هایی مثل native installer منجر شده.
خود Anthropic اعلام کرده Bun بیش از ۷ میلیون دانلود ماهانه و بیش از ۸۲ هزار GitHub star داشته و شرکت‌هایی مثل Midjourney و Lovable هم از آن استفاده می‌کنند.
و یک نکته مهم:
Bun قرار نیست بعد از خریداریش بسته بشه.
Anthropic اعلام کرده Bun همچنان open source و MIT-licensed باقی می‌مونه و سرمایه‌گذاری روی runtime، bundler، package manager و test runner ادامه پیدا می‌کنه.
یعنی Bun برای AI ساخته شده؟
نه.
این برداشت اشتباهیه.
Bun خیلی قبل‌تر از خریداری Anthropic وجود داشته.
از سال ۲۰۲۱ شروع شده و ایده اصلیش هم از ابتدا این بوده که JavaScript toolchain رو از نو و با تمرکز روی performance و developer experience بسازه.
ولی AI coding agents یک use case جدید و خیلی مهم برای چنین toolingای ایجاد کردن.
قبلاً:
Developer → Toolchain → Application
حالا داریم:
Developer → AI Agent → Toolchain → Application
و در این معماری، toolchain بخشی از performance سیستم AI software engineering میشه.
به‌صورت خلاصه:
Developer → AI Coding Agent → Bun (install / run / test / build) → Application
خب پس Node دیگه تموم شد؟
نه :)
اصلاً.
Node.js هنوز ecosystem بسیار بزرگی داره.
خیلی از packageها، frameworkها، toolingها و infrastructureهای enterprise سال‌هاست برای Node ساخته شدن.
پس اگر یک application بزرگ production دارید که این چیزها رو داره:
- Node
- native dependencies
- custom tooling
- framework plugins
- CI/CD پیچیده
- Node-specific APIs
اینکه فقط بگیم:
Bun سریع‌تره، پس مهاجرت کنیم.
تصمیم خوبی نیست.
Bun یا Node؟
به نظرم جواب به این بستگی داره که از کجا شروع می‌کنیم.
اگر یک پروژه جدید داریم:
New project → Bun
ارزش امتحان کردن خیلی بالاست.
ولی اگر یک پروژه Node بزرگ داریم:
Existing production app → Bun? → Test / Test
اول باید compatibility رو بررسی کنیم.
و اینجا مستندات رسمی Bun خیلی مفیدن، چون به‌جای اینکه فقط بگن:
Node compatible!
جزئیات APIها رو هم نشون میدن.
Bun یا pnpm؟
این هم سوالیه که احتمالاً برای خیلی‌ها پیش میاد.
به نظرم این دو تا دقیقاً رقیب یک‌به‌یک نیستن.
اگر خیلی ساده بخوایم بگیم:
npm → سادگی + compatibility
pnpm → dependency discipline + monorepo
Bun → speed + unified toolchain
البته این فقط یک خلاصه‌ست.
pnpm هنوز برای monorepoهای بزرگ و dependency management انتخاب خیلی خوبی محسوب میشه.
و Bun هم با isolated installs داره به سمت dependency isolation قوی‌تر میره.
پس اگر الان یک monorepo بزرگ و سالم با pnpm دارید، اینکه فقط به خاطر benchmark مهاجرت کنید، لزوماً تصمیم درستی نیست.
به نظرم جدول رو نباید فقط به benchmark محدود کنیم.
این چیزها هم مهمن:
- Install speed
- Lockfile
- Workspace
- Dependency isolation
- Hoisting
- CI
- Caching
- Compatibility
- Governance
چون در یک پروژه واقعی، package manager فقط مسئول install نیست.
بخشی از architecture پروژه است.
پس migration رو چطوری انجام بدیم؟
یکی از چیزهای خوب Bun اینه که لازم نیست یکباره همه چیز رو عوض کنیم.
مثلاً مرحله اول:
bun install
فقط package manager رو امتحان کنیم.
مرحله دوم:
bun test
testها رو با Bun اجرا کنیم.
مرحله سوم، scriptهای ساده:
{
"scripts": {
"dev": "bun run src/index.ts"
}
}
و بعد اگر همه چیز خوب بود، runtime رو هم بررسی کنیم.
این مدل migration خیلی منطقی‌تر از اینه که:
شنبه صبح:
خداحافظ Node
خداحافظ pnpm
خداحافظ Vitest
:)
مخصوصاً برای پروژه‌های بزرگ
اگر پروژه enterprise دارید، این checklist به نظرم بد نیست:
- ✓ Node API compatibility
- ✓ native dependencies
- ✓ test ecosystem
- ✓ framework compatibility
- ✓ CI/CD
- ✓ lockfile reproducibility
- ✓ workspace behavior
- ✓ dependency isolation
- ✓ production workload
- ✓ observability
و مهم‌تر از همه:
Does our application actually get better?
چون آخرش قرار نیست با benchmark زندگی کنیم.
با application زندگی می‌کنیم.
چیزی که من واقعاً درباره Bun دوست دارم
به نظرم جذاب‌ترین قسمت Bun حتی speed نیست.
نگاهشه به toolchain.
قبلاً معمولاً اینطوری فکر می‌کردیم:
Runtime + Package Manager + TypeScript Tool + Test Runner + Bundler
و بعد همه اینها رو کنار هم configure می‌کردیم.
Bun میگه:
Bun → Install / Test / Build → Runtime
یعنی این ابزارها لازم نیست حتماً جزیره‌های جدا باشن.
می‌تونن بخشی از یک toolchain واحد باشن.
و به نظرم این ایده خیلی مهم‌تر از چند benchmarkه.
و حالا AI این موضوع رو مهم‌تر کرده
قبلاً developer experience یعنی:
من چقدر راحت می‌تونم با این ابزار کار کنم؟
ولی در دنیای AI coding agentها یک سوال دیگه هم داریم:
Agent چقدر راحت می‌تونه با این ابزار کار کنه؟
Agentها دائماً command اجرا می‌کنن.
دائماً test می‌زنن.
دائماً build می‌کنن.
دائماً package نصب می‌کنن.
دائماً repository رو تغییر میدن.
پس اگر toolchain سریع، قابل پیش‌بینی، scriptable و یکپارچه باشه، برای agent هم جذاب‌تر میشه.
و این که Anthropic دقیقاً Bun رو برای زیرساخت Claude Code خریداری کرده، حداقل نشون میده این موضوع دیگه فقط یک بحث تئوری نیست.
پس بالاخره Bun خوبه یا نه؟
اگر بخوام خیلی کوتاه جواب بدم:
آره، واقعاً خوبه.
ولی نه به این دلیل که:
Node مرده.
یا:
npm دیگه به درد نمی‌خوره.
یا:
Bun همیشه در همه benchmarkها برنده است.
Bun جذابه چون چند ایده خوب رو کنار هم گذاشته:
- Speed
- Developer Experience
- Unified Toolchain
- Node Compatibility
- Workspace Support
و الان هم یک شرکت مثل Anthropic داره روی همین مسیر سرمایه‌گذاری جدی می‌کنه.
اگر بخوام امروز شروع کنم چی؟
اگر یک پروژه جدید TypeScript داشتم، قطعاً Bun رو امتحان می‌کردم.
اگر یک پروژه Node موجود داشتم، احتمالاً از اینجا شروع می‌کردم:
bun install
بعد:
bun test
بعد scriptها.
و اگر پروژه بزرگ بود، compatibility رو بررسی می‌کردم.
نه اینکه کورکورانه همه چیز رو migrate کنم.
جمع‌بندی
Bun برای من فقط:
«یک Node سریع‌تر»
نیست.
Bun یک تلاشه برای اینکه بگه:
چرا JavaScript toolchain باید اینقدر تکه‌تکه باشه؟
چرا برای install، run، test و build باید چند ابزار مختلف داشته باشیم؟
و شاید جالب‌ترین قسمت داستان اینه که این ایده دقیقاً در زمانی داره جدی‌تر میشه که AI داره خودش تبدیل به developer میشه.
وقتی یک agent قراره ده‌ها یا صدها بار command اجرا کنه، test بگیره، build کنه و package نصب کنه، سرعت و سادگی toolchain دیگه فقط مسئله developer experience نیست.
می‌تونه بخشی از performance کل سیستم باشه.
و اینکه Anthropic در دسامبر ۲۰۲۵ تصمیم گرفته Bun رو خریداری کنه، در حالی که Bun همچنان open source و MIT باقی می‌مونه، به نظرم نشون میده Bun دیگه صرفاً:
«اون runtime سریعه»
نیست.
شاید داریم به سمتی می‌ریم که runtime فقط runtime نباشه.
بلکه خودش بخشی از کل developer toolchain باشه.
و خب...
شاید به همین دلیله که این Bun چیز خوبیه. :)